وجهه ، و توضيح او در تأويل مشكلات كتاب و سنت به واسطهء علمى است كه بدان دست يافت ، از آن جهت كه پيغمبر او را با بيان حديث من كنت مولاه ، فعلى مولاه وصىّ و قائم‌مقام شخص خود قرار داد . اين سخن پيغمبر در روز غدير خم است ، بنا بر آنچه خود آن جناب ، كرّم اللّه وجهه ، در پاره‌اى از ابيات خود بدان اشعار داشته كه اين دو بيت از جملهء آنهاست : - پيامبر مرا به فرمانروايى بر امتش برگزيد و سفارش كرد ، در حالى كه بدان خشنود بود . - و در روز غدير خم به امر خدا ولايتم را بر شما واجب گردانيد . غدير خم آبى است بر يك منزلى مدينه كه اكنون بدان « راه پيادگان به مكه » گويند . اين بيان همراه با تأويل على به سبب علمى كه به وصيّت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله حاصل گشته ، از جمله فضايل بىشمارى است كه رسول خدا او را بدان مخصوص گردانيد و آن جناب آنها را به ارث برد . فرغانى گويد : امّا سهم و بهرهء علىّ بن ابى طالب ، كرم اللّه وجهه ، از علم و كشف مشكلات كلام وحى و كتاب آسمانى قرآن كه معجزهء خاص پيغمبر است ، به واضح‌ترين بيان چنان است كه به نشان افتخار « أنا مدينة العلم و علىّ بابها » و « من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه » از جانب پيامبر اكرم نايل آمد همراه با فضايل بىشمار ديگر كه حضرتش دربارهء وى بيان فرمود . 8 - علاء الدين ابو المكارم سمنانى بياضى مكّى ( م 736 ) در العروة الوثقى گويد : پيغمبر به على كه درود خدا و فرشتگان گرامى بر او باد ، فرمود : أنت منّى بمنزلة هارون من موسى و لكن لا نبىّ بعدى و در غدير خم بعد از حجة الوداع در جمع مهاجر و انصار ، در حالى كه شانهء او را گرفته بود ، فرمود : من كنت مولاه فعلىّ مولاه . اللّهم وال من والاه و عاد من عاداه . اين حديثى است كه علماى حديث عموما بر صحت آن اتفاق نظر دارند و بدان على سرور اولياء گرديد . همو كه يار جانى محمّد عليه السّلام بود و به اين سرّ ، سرور صدّيقان و يار غار پيغمبر ، ابو بكر اشاره كرده است ، هنگامى كه ابو عبيدهء جراح را براى طلب حضور على فرستاد و گفت : اى ابو عبيده ، ترا كه امين اين امّتى ، به سوى كسى